POSTĘPOWANIE  
W SYTUACJI WYSTĄPIENIA  
ZACHOWANIA AGRESYWNEGO U DZIECKA 

obowiązująca w Zespole Szkolno – Przedszkolnym - Przedszkole w Skoroszycach 

1. PODSTAWA PRAWNA
2. Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo Oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082)

2.Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r.  
w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach  
i placówkach (Dz.U. z 2020 r., poz. 1604) 

3.Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. z 2017 r. poz. 1591) 

1. POSTĘPOWANIE W SYTUACJI WYSTĄPIENIA ZACHOWANIA AGRESYWNEGO U DZIECKA
2. Nauczyciel oraz obsługa przedszkola zobowiązany jest do przeciwstawiania się przejawom agresji ze strony wychowanków.
3. Podejmując interwencję wobec agresywnego dziecka, należy dążyć do zapewnienia bezpieczeństwa i opieki wszystkim wychowankom, a także sobie. Nauczyciel w takiej sytuacji prosi o pomoc innego pracownika przedszkola i ustala, kto będzie sprawował opiekę nad grupą, osobą poszkodowaną oraz dzieckiem wykazującym agresywne zachowanie.
4. Podjęcie przez nauczyciela próby wyciszenia zachowania agresywnego następuje poprzez rozmowę z dzieckiem, odwrócenia jego uwagi, zaproszenie do kącika wyciszeń, zaproponowanie innej aktywności.
5. Reakcja wobec przejawów agresji powinna być adekwatna do skali zagrożenia powodowanego agresją, jak również do okoliczności zdarzenia, wieku i stopnia rozwoju sprawcy.
6. Podejmując interwencję wobec agresywnego dziecka, należy dążyć do zapewnienia bezpieczeństwa wszystkim wychowankom, a także sobie. Reakcja powinna być stanowcza, a przekaz słowny prosty i jasny.
7. Po zdarzeniu wychowawca przeprowadza rozmowę z dzieckiem przejawiającym zachowania agresywne mającą na celu opisanie zdarzenia, odwołanie do kodeksu grupowego w celu ustalenia poprawnego zachowania, uzyskanie od dziecka informacji o zrozumieniu przebiegu rozmowy i oczekiwań nauczyciela.
8. Zapewnienie bezpieczeństwa pozostałym dzieciom poprzez odizolowanie agresywnego dziecka. Jeśli istnieje taka konieczność nauczyciel wyprowadza agresywne dziecko z sali lub ogrodu, jednocześnie zapewnia pozostałym dzieciom opiekę dając im poczucie bezpieczeństwa. W sytuacji braku możliwości odizolowania dziecka agresywnego, dopuszcza się wyprowadzenie pozostałych dzieci z sali zajęć, pod opieką osoby z kadry pedagogicznej/pomocy nauczyciela/ pracownika obsługi.
9. W sytuacji koniecznej nauczyciel ma możliwość przytrzymania dziecka, jednak użycie siły fizycznej jako środka przymusu jest ostatecznością w przypadku konieczności powstrzymania dziecka przed zadaniem ciosu innej osobie, w celu rozdzielenia bijących się dzieci czy pozbawienia dziecka niebezpiecznego przedmiotu, jeśli odmawia ono jego dobrowolnego oddania.
10. Jeśli agresja została skierowana przeciwko wychowankom, należy otoczyć
    ich opieką, a w razie doznania przez nich krzywdy powinna im zostać udzielona pomoc i wsparcie.
11. Nauczyciel wychowawca zawiadamia o zdarzeniu dyrektora oraz rodziców dzieci poszkodowanych poprzez:

- opis zdarzenia (fakty), 

- informację, jakiej pomocy udzielono dziecku, jak się obecnie czuje. 

11. Fakt agresywnego zachowania dziecka powinien być odnotowany, np. w zeszycie korespondencji z rodzicami oraz zgłoszony bezpośrednio rodzicowi/prawnemu opiekunowi odbierającemu w danym dniu dziecko z przedszkola. Osoba podejmująca interwencję, niebędąca wychowawcą grupy, do której uczęszcza wychowanek, informuje o zdarzeniu wychowawcę, sporządza notatkę ze zdarzenia, którą przekazuje do podpisu rodzicom.
12. Jeżeli wybuch agresji fizycznej powtarza się dwa razy w ciągu dnia, należy poinformować rodziców o zachowaniu dziecka i prosimy o niezwłoczne zabranie dziecka z przedszkola (utrzymujące się nasilone pobudzenie emocjonalne/fizyczne
    ok. 20 min).
13. Po agresywnym zachowaniu zagrażającym bezpieczeństwu i zdrowiu jego/innych dzieci/pracowników przedszkola, rodzic/opiekun prawny podpisuje zgodę na przytrzymywanie dziecka (załącznik nr 1). 
14. W przypadku wystąpienia powtarzających się ataków agresji ze strony dziecka, nauczyciel wychowawca podejmuje współpracę z Powiatową Poradnią Psychologiczno Pedagogiczną w Nysie i w porozumieniu z rodzicami kieruje dziecko na diagnozę psychologiczno-pedagogiczną.
15. W przypadku powtarzających się sytuacji, dyrektor przy udziale nauczycieli przeprowadza rozmowę z rodzicami dziecka przejawiającego zachowania agresywne,    z przebiegu której spisana zostaje notatka służbowa.
16. Rodzic jest zobowiązany jest do wypełniania zaleceń wynikających z diagnozy poradni psychologiczno-pedagogicznej, konsultacji specjalistycznych, współpracy
    z przedszkolem oraz regularnego przyjmowania przez dziecko leków (np. uspokajających/wyciszających), jeżeli takie zostały zalecone.
17. W przypadku kolejnych zachowań agresywnych dziecka i jednocześnie braku efektywnej współpracy z rodzicami, Przedszkole kieruje wniosek do Sądu Rodzinnego o wgląd sytuację rodzinną oraz do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej
    w Skoroszycach.
18. Do przestrzegania niniejszej procedury zobowiązani są dyrektor, nauczyciele
    i pracownicy Zespołu Szkolno – Przedszkolnego w Skoroszycach oraz rodzice dziecka bądź jego prawni opiekunowie.
19. Procedura zawiera sposoby i przykłady zapobiegania dziecięcej agresji (załącznik
    nr 2)
20. Procedura wchodzi w życie z dniem 31.08.2026 r..

Uzasadnienie 

Procedura postępowania w sytuacji wystąpienia zachowania agresywnego  
u dziecka została opracowana jako element realizacji Standardów Ochrony Małoletnich.  
Jej celem jest zapewnienie bezpieczeństwa wszystkim dzieciom oraz pracownikom przedszkola, a także ujednolicenie działań podejmowanych w przypadku wystąpienia zachowań agresywnych. 

Dokument określa zasady szybkiego i adekwatnego reagowania na sytuacje zagrażające bezpieczeństwu, z poszanowaniem godności, praw i potrzeb każdego dziecka. Wskazuje sposób udzielania wsparcia dziecku przejawiającemu zachowania agresywne, ochrony osób narażonych na przemoc oraz współpracy z rodzicami i specjalistami. 

Wprowadzenie procedury służy budowaniu bezpiecznego i przyjaznego środowiska wychowawczego, zapobieganiu eskalacji zachowań agresywnych oraz realizacji obowiązku zapewnienia dzieciom ochrony przed krzywdzeniem, zgodnie  
z obowiązującymi przepisami prawa oraz Standardami Ochrony Małoletnich. 

Załącznik nr 1 

Procedura postępowania z dzieckiem przejawiającym zachowania agresywne w Zespole Szkolno – Przedszkolnym – Przedszkole Skoroszyce 

                                                                                      Skoroszyce, dnia ……………….. 

Zgoda 

Wyrażam zgodę na zastosowanie wobec mojego syna/mojej córki 

….................................................................................................................................... 

poniższych działań w przypadku wystąpienia u dziecka zachowań agresywnych, zagrażających bezpieczeństwu i/lub zdrowiu jego/jej, innych dzieci lub nauczycieli /pracowników przedszkola: 

• Próba uspokojenia sytuacji (rozmowa, bycie blisko, próba odwrócenie uwagi, wzięcie dziecka za rękę, zaproszenie do kącika relaksacyjnego),
• Odsunięcie/wyciszenie dziecka w sytuacji problemowej – prośba by dziecko chwilę odpoczęło, wyprowadzenie z sali i pozostanie poza grupą pod opieką dorosłego do czasu, aż dziecko się uspokoi,
• Przytrzymanie dziecka np. za rękę,
• Zastosowanie “holdingu” – trzymanie dziecka w uścisku, służące całkowitemu zabezpieczeniu osób znajdujących się wokół przed kopnięciem czy biciem przez dziecko.

Brak zgody jest podstawą do każdorazowego wzywania Policji/ Pogotowia Ratunkowego w przypadku pojawienia się zachowań agresywnych zagrażających bezpieczeństwu i/lub zdrowiu dziecka oraz innych osób. 

                                                                          ……..…………..................................... 

                                                                          Data i podpis rodzica/prawnego opiekuna 

Załącznik nr 2 

Do Procedury postępowania z dzieckiem przejawiającym zachowania agresywne          
w Zespole Szkolno – Przedszkolnym – Przedszkole Skoroszyce 

INFORMACJA DLA NAUCZYCIELA 

Sposoby zapobiegania dziecięcej agresji: 

• rozpoznanie indywidualnych potrzeb dziecka oraz stworzenie warunków umożliwiających mu zaspokojenie ich w odpowiednim stopniu; 

• stworzenie atmosfery zaufania, akceptacji i bezpieczeństwa; 

• dawanie dobrych wzorców do naśladowania; 

• ustalenie jasnych zasad i reguł, konsekwentne ich przestrzeganie; 

• wzmacnianie zachowań pozytywnych (np. pochwała słowa); 

• budowanie wewnętrznego systemu wartości; 

• współpraca rodziców/prawnych opiekunów z nauczycielem dziecka; 

• stworzenie sytuacji umożliwiającej pozbycie się negatywnych emocji, rozładowanie złości poprzez stosowanie takich metod, jak: rysunek terapeutyczny, bajkoterapia, pantomima, ćwiczenia ruchowe, zabawy relaksacyjne z muzyką, ćwiczenia oddechowe. 

Przykłady sposobów pozbywania się i odreagowania dziecięcej złości: 

▪ skrzynia/pudełko złości – w środku znajdują się stare gazety, które dziecko może gnieść, gdy wpadnie w złość; 

▪ malowanie jaskrawymi kolorami na dużym arkuszu papieru; 

▪ ludzik złości – np. pacynka lub skarpeta z namalowaną twarzą, do której można włożyć rękę i opowiedzieć o swoim zdenerwowaniu; 

▪ zorganizowanie w domu/przedszkolu kącika złości – miejsce, w którym dziecko może usiąść i wyciszyć się, kiedy odczuwa zdenerwowanie; 

▪ spłukiwanie złości wraz z wodą w toalecie; 

▪ woreczek złości, w którym dziecko może zamknąć negatywne emocje; 

▪ terapia ruchem – wytupywanie złości np. na gazecie, planszy. 

▪ ćwiczenia oddechowe – wydłużanie fazy wydechowej uspokojenie układu nerwowego, np. rozdmuchiwanie złości 

▪ zabawy z kartami emocji – wybranie kart z emocjami towarzyszącymi dziecku, rozmowa, stworzenie opowiadania